Prime esas kazanç (PEK) ne demek?
Kısa cevap
Bordronuzda brüt maaştan farklı bir 'prime esas kazanç' satırı görüyorsanız, SGK priminin hangi matrahtan kesildiğini anlamak için bu alana bakmanız gerekir. Prime esas kazanç (PEK), SGK primlerinin hesaplandığı günlük veya aylık kazanç tutarıdır; brüt ücretle aynı olmayabilir.
Sade anlam
Prime esas kazanç (PEK), SGK primlerinin hesaplandığı günlük veya aylık kazanç tutarıdır; brüt ücretle aynı olmayabilir.
Nerede görülür?
SGK hizmet dökümü PDF'i, işveren e-SGK bildirimleri, bordro satırları ve e-Devlet sigortalılık sorgularında.
Genelde ne anlama gelir?
Asgari ve azami prime esas kazanç sınırları içinde bildirilir; eksik veya yüksek bildirim prim gününü ve emeklilik birikimini etkiler.
Otomatik olarak ne anlamına gelmez?
Tek başına hak kazandığını, borç olmadığını veya emeklilik tarihini kesinleştirmez.
Siz neyi kontrol etmelisiniz?
Güncel hizmet dökümünü e-Devlet veya SGK üzerinden indirip ilgili satırı tarih ve işyeri unvanıyla karşılaştırın; tutarsızlıkta işveren İK veya SGK müdürlüğüne başvurun.
Örnek
- Bordroda PEK satırı
- SGK tahakkuk fişinde prime esas kazanç
PEK nasıl belirlenir?
İşveren, çalışanın ücreti ve kanuni kesintiler dışındaki ödemeleri mevzuata göre PEK'e dahil eder. Tavan ve taban uygulaması yıl içinde güncellenebilir; resmi SGK duyuruları esas alınmalıdır. PEK, brüt ücretin altında veya üstünde olabilir; asgari ücret uygulamasında taban PEK devreye girer. Yıllık tavan aşımında fazla kısım prim matrahına dahil edilmez.
Neden brüt maaştan farklı olabilir?
Prim ikramiyesi, yol yemek gibi bazı ödemeler farklı muamele görebilir. Fazla mesai ve eksik gün bildirimi PEK'i değiştirebilir. Bordro ile SGK tahakkukunu yan yana kontrol etmek en güvenilir yöntemdir. İşveren yanlışlıkla düşük PEK bildirirse prim günü eksik görünebilir; sigortalı bordro ve e-SGK çıktısını karşılaştırmalıdır.
Sigortalı ne yapmalı?
Her ay e-SGK veya bordro üzerinden PEK tutarını doğrulayın. Sürekli düşük bildirim fark ederseniz işverenle yazılı talep ve gerekirse SGK denetim birimine başvuru yolu açılır; kişisel tazminat hesabı bu sayfada yapılmaz. PEK satırı emeklilik birikimini etkiler; yıllarca düşük bildirim sonradan düzeltme gerektirebilir.
e-Devlet ve SGK ekranlarında okuma
Hizmet dökümünde dönem bazlı kazanç sütunu PEK ile ilişkilidir. İşveren tahakkuk fişinde ayrı satır olarak görünür. e-Devlet'teki SGK hizmet dökümü PDF'i, sigortalının kontrol etmesi için birincil kaynaktır; bordro ile uyuşmazlıkta işveren kayıtları esas alınır.
Sık sorulanlar
- prime esas kazanç hizmet dökümünde nerede görünür?
- Genellikle sigorta kolu, prim veya bildirim detay satırlarında yer alır; PDF sürümünde arama yaparak bulabilirsiniz.
- İşveren mi sigortalı mı düzeltir?
- Bildirim kaynaklı hatalarda işveren düzeltme bildirimi yapar; kişisel kayıt farkları için SGK birimine başvurulur.
- e-Devlet'te sorgulanır mı?
- Sigortalılık ve hizmet bilgileri e-Devlet kapısı üzerinden SGK hizmetlerinde görüntülenebilir.